Kısaca: BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı), özel eğitim ihtiyacı olan bir öğrencinin mevcut performansına göre hazırlanan; uzun ve kısa dönemli hedefleri, kullanılacak yöntem ve materyalleri, değerlendirme ölçütlerini ve gerekli düzenlemeleri içeren yazılı plandır. Türkiye'de okulda BEP geliştirme biriminde, aile, öğretmenler ve rehber öğretmenin katılımıyla hazırlanır ve düzenli olarak gözden geçirilir.
Bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP), öğrencinin eğitsel ihtiyaçlarına göre hazırlanan yazılı bir planı ifade eder. Bir beceri listesinin bütün öğrencilere aynı biçimde verilmesi değildir. Mevcut düzey, hedefler ve sürecin nasıl izleneceği birlikte ele alınmalıdır.
İçindekiler
- Mevcut beceriler neden başlangıç noktasıdır?
- Bir hedef nasıl daha açık yazılır?
- Aile ve okul iş birliği nasıl sürdürülür?
- Görüşmede paylaşılabilecek bilgiler
- Bir BEP'te neler bulunur?
- İyi yazılmış bir hedef örneği
- Sık sorulan sorular
- BEP yalnızca akademik hedeflerden mi oluşur?
- Bir hedefe ulaşılamazsa ne yapılır?
- BEP'i kim hazırlar?
- Özel eğitim merkezinde de BEP hazırlanır mı?
- BEP ve BÖP arasındaki fark nedir?
- İzmir’de İz Duyum ile başvuru
- Kaynaklar
Mevcut beceriler neden başlangıç noktasıdır?
Plan hazırlanırken öğrencinin neleri bağımsız yaptığı, hangi yardımın gerektiği ve hangi ortamda zorlandığı anlaşılmalıdır. Aile ve öğretmenin örnekleri bu bilgiyi tamamlar. Yalnızca yapamadıkları değil, güçlü olduğu alanlar ve ilgi duyduğu etkinlikler de paylaşılır.
Bir hedef nasıl daha açık yazılır?
“Daha bağımsız olsun” ifadesi geniştir. Hangi işin, hangi koşulda ve ne düzeyde yardımla yapılacağının açıklanması hedefi daha anlaşılır kılar. Örneğin çanta hazırlama sürecinde önce hangi basamağın çalışılacağı belirlenebilir. Bu örnek kişiye özel BEP önerisi değildir.
Aile ve okul iş birliği nasıl sürdürülür?
İzlenebilir hedefler, farklı ortamlarda hangi ilerlemenin gözleneceğini konuşmayı kolaylaştırır. Bir beceri destek ortamında yapılabiliyor ama evde yapılamıyorsa nedenleri birlikte değerlendirilir. Resmî okul planı ile kurumda yürütülen destek hedeflerinin koordinasyonu ilgili ekiplerle ele alınmalıdır.
Görüşmede paylaşılabilecek bilgiler
- Öğrencinin bağımsız yaptığı ve yardımla yaptığı işleri ayrı not edin.
- Varsa okul planını ve önceki değerlendirmeleri paylaşın.
- Aile ve okul için öncelikli günlük ihtiyacı belirleyin.
Bir BEP'te neler bulunur?
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| Mevcut performans düzeyi | Öğrencinin şu an neleri bağımsız, neleri yardımla yapabildiği |
| Uzun dönemli amaçlar | Yıl sonunda ulaşılması beklenen genel hedefler |
| Kısa dönemli hedefler | Ölçülebilir, gözlemlenebilir ve belirli koşullara bağlı adımlar |
| Yöntem ve materyaller | Kullanılacak öğretim yöntemleri ve araçlar |
| Destek ve düzenlemeler | Sınav düzenlemeleri, ek süre, oturma yeri, destek eğitim odası |
| Değerlendirme | İlerlemenin nasıl ve ne sıklıkla ölçüleceği |
İyi yazılmış bir hedef örneği
Belirsiz hedef: "Ali okumayı geliştirir."
Ölçülebilir hedef: "Ali, 2. sınıf düzeyindeki 100 sözcüklük bir metni dakikada 50 sözcük hızla ve en fazla 5 hatayla sesli okur." Bu hedef kimin, neyi, hangi koşulda ve hangi ölçütle yapacağını açıkça gösterir.
İzmir’de özel eğitim desteği için öğretmen kadromuzu ve çalışma konumlarını inceleyebilirsiniz. İlk görüşmede hedeflerin neden seçildiğini ve ilerlemenin nasıl paylaşılacağını sorun.
Sık sorulan sorular
BEP yalnızca akademik hedeflerden mi oluşur?
Öğrencinin gereksinimine göre farklı eğitsel ve günlük katılım alanları ele alınabilir.
Bir hedefe ulaşılamazsa ne yapılır?
Yöntem, yardım düzeyi, koşullar ve hedefin uygunluğu ekip tarafından yeniden değerlendirilmelidir.
BEP'i kim hazırlar?
Okuldaki BEP geliştirme birimi; okul müdürü veya yardımcısı, rehber öğretmen, sınıf/branş öğretmenleri, veli ve uygun durumlarda öğrencinin kendisinden oluşur.
Özel eğitim merkezinde de BEP hazırlanır mı?
Evet. Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde de öğrencinin RAM raporundaki modüllere göre bireysel eğitim planı hazırlanır ve okul planıyla uyumlu olması hedeflenir.
BEP ve BÖP arasındaki fark nedir?
BEP, bireyin eğitim ihtiyaçları ve hedeflerini kapsayan bireyselleştirilmiş eğitim programıdır. BÖP ise bu hedeflerden birinin nasıl öğretileceğini; basamaklar, materyaller, destekler ve değerlendirme üzerinden ayrıntılandıran öğretim planıdır. Aile açısından önemli olan, seçilen hedefin günlük ihtiyaca nasıl bağlandığını ve ilerlemenin nasıl kaydedildiğini anlamaktır.
İzmir’de İz Duyum ile başvuru
İzmir’de destek eğitimi için İz Duyum ile görüşürken hedeflerin çocuğunuzun günlük hayatıyla nasıl ilişkilendirileceğini sorabilirsiniz. Okul bilgileri ve aile gözlemleriyle ortak bir çalışma çerçevesi oluşturmak önemlidir.
Özgül öğrenme güçlüğü desteği ve zihinsel yetersizlik destek alanı farklı ihtiyaçlar için hizmet bilgileri sunar. Günlük hedef örnekleri için günlük yaşam becerileri rehberimizi okuyabilirsiniz.
Bilgi kaynağı: MEB: Bireyselleştirilmiş eğitim programı yol haritası.
Hedefleri kurumla konuşmaya hazırlanıyorsanız özel eğitim merkezi seçerken sorulabilecek sorular rehberi; uzman kadro, aile iletişimi ve ilerleme paylaşımını birlikte değerlendirmenize yardımcı olabilir.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; tanı veya kişiye özel değerlendirme, eğitim ve terapi planı yerine geçmez.
Son güncelleme: 14 Ekim 2026
İz Duyum Editör Ekibi
Bu içerik uzman kadromuz tarafından hazırlanmıştır.