Çocuğun kitaptaki cümleyi düzgün kopyalaması, aynı cümleyi duyduğunda da kolayca yazacağını göstermez. Kopyalama ve duyulanı yazma farklı bilgi kaynakları kullanır. Bu farkı anlamak, güçlüğü yalnızca el yazısı veya isteksizlik olarak yorumlamayı önler.
İçindekiler
- Model varken hangi bilgi hazır bulunur?
- Sözcük mü, cümle mi zorlaşıyor?
- Güçlüğü görünür kılacak çalışma örnekleri
- Öğretim planında ne sorulmalı?
- Değerlendirmeye hazırlanırken
- Sık sorulan sorular
- Güzel kopyalayan çocukta yazma güçlüğü olabilir mi?
- Duyulanı yazamamak işitme kaybını gösterir mi?
- Sözcüğü daha çok söylemek yeterli mi?
- Kaynaklar
Model varken hangi bilgi hazır bulunur?
Kopyalamada harflerin biçimi ve sırası görülebilir. Duyulanı yazarken ise çocuğun söyleneni anlaması ve sözcüklerin yazımını üretmesi gerekir. Yazılı dil kaynakları, yazmayı tek bir motor beceriyle sınırlamadan ele alır.
Örnek bir aile notu şöyle olabilir: “Kitaptaki iki sözcüğü kopyaladı; aynı sözcükler söylendiğinde birinde harf atladı.” Bu gözlem hangi bilginin zorlandığını tek başına belirlemez; öğretmenin değerlendirmesinde açıklanacak bir görev farkıdır.
Sözcük mü, cümle mi zorlaşıyor?
Kısa bir sözcükteki yazım hatası ile uzun bir cümlede sözcük unutma farklı örneklerdir. Kullanılan sözcüklerin daha önce öğretilip öğretilmediğini, tekrarın nasıl verildiğini ve çocuğun işittiğini nasıl anladığını not edin.
“Dikte yapamıyor” yerine tam olarak hangi görevde zorlanıldığını belirtmek daha yararlıdır. İşitmeye ilişkin bir kaygı varsa bunu hekime veya ilgili sağlık uzmanına iletin; defterdeki bir hata işitme durumunu açıklamaz.
Güçlüğü görünür kılacak çalışma örnekleri
Öğretmenden kısa kopyalama, söyleneni yazma ve kendi cümlesini oluşturma örneklerini ayrı değerlendirmesini isteyebilirsiniz. Amaç, ailelerin kendi başına puan verip tanı koyması değildir. Yardım düzeyi ve çalışma koşulu da önemlidir.
Tahtadan deftere geçirme de kopyalamanın farklı koşullarını anlatır. Anlatıyor ama yazıya dökemiyor yazısı ise çocuğun kendi metnini oluşturmasını ele alır. Bu görevleri aynı başlık altında değerlendirmek önemli farkları gizleyebilir.
Öğretim planında ne sorulmalı?
Hedefin harf-ses ilişkisi, belirli yazım örüntüleri veya cümle oluşturma olup olmadığını sorun. Çocuğun hangi desteği aldığında ilerlediği açıklansın. Her yanlışta aynı cümleyi çok sayıda kopyalamak, zorlanan beceriyi doğrudan öğretmeyebilir.
Yazma güçlüğünde değerlendirme rehberi daha geniş bir çerçeve sunar. Yazılı görevler sürekli zorlaşıyor veya okuldaki katılımı etkiliyorsa öğretmen ve ilgili uzmanlarla ortak bir izlem planı görüşülmelidir. Sonuç, yalnızca tek günlük çalışmayla belirlenmez.
Değerlendirmeye hazırlanırken
İzmir’de bir kurum görüşmesinde örneğin modelden mi, duyularak mı yoksa bağımsız mı yazıldığını açıkça belirtin. Öğretim geçmişi ve verilen yardımı da paylaşarak değerlendirme sorusunu netleştirin.
Sık sorulan sorular
Güzel kopyalayan çocukta yazma güçlüğü olabilir mi?
Kopyalama tek bir görevdir. Yazım ve yazılı ifade farklı koşullarda zorlanabilir.
Duyulanı yazamamak işitme kaybını gösterir mi?
Hayır. Böyle bir sonuç çıkarılamaz; işitme kaygısı uygun sağlık değerlendirmesiyle ele alınır.
Sözcüğü daha çok söylemek yeterli mi?
Yardımın türü ve öğretim hedefi belirlenmelidir. Yalnızca tekrar sayısı sorunun nedenini açıklamaz.
Kaynaklar
Genel bilgilendirme içindir; bireysel değerlendirme, tanı veya tedavi yerine geçmez. Örnek gözlemler ve etkinlikler standart test değildir.
İz Duyum Editör Ekibi
Bu içerik uzman kadromuz tarafından hazırlanmıştır.