Çocuk “7−3” işlemini yaparken, yedi kalemin üçünün verildiğini anlatan bir soruda zorlanabilir. Matematik problemi çözme, sayısal işlemden daha fazlasını içerir. Metindeki durumun anlaşılması, bilinenlerle sorulanın ilişkilendirilmesi ve uygun işlemin seçilmesi ayrı ayrı konuşulmalıdır.
İçindekiler
- Sorunun hangi basamağı zor?
- Anahtar kelime ezberine dikkat
- Somut gösterim neyi görünür kılar?
- Matematik güçlüğü için daha geniş çerçeve
- Değerlendirmeye hazırlanırken
- Sık sorulan sorular
- İşlem yapabiliyorsa matematik sorunu yok mudur?
- Problemi yetişkin okuyunca yapması ne gösterir?
- Her yanlışta aynı soruyu tekrar çözdürelim mi?
- Kaynaklar
Sorunun hangi basamağı zor?
Önce çocuğun sorudaki olay hakkında ne anladığını fark edin. İşlemi seçmekte mi, sözcüklerin anlamında mı, verilen sayıları ilişkilendirmekte mi zorlanıyor? Aynı yanlış cevap bu farklı süreçlerden kaynaklanabilir.
Örnek olarak “Duru’nun beş boncuğu var, iki boncuk daha alıyor” cümlesiyle yalnızca “5+2” işlemi farklı görevlerdir. Bu örnek öğretmen görüşmesinde kullanılabilir; kendi başına bir değerlendirme testi değildir.
Anahtar kelime ezberine dikkat
“Fazla gördüğünde topla” gibi tek bir sözcüğe dayanan kurallar her soruda işe yaramaz. IES problem çözme kaynakları, problemin yapısını anlama ve uygun gösterimler kullanma üzerinde durur. Çocuk işlem seçerken bütün durumun anlamıyla çalışmalıdır.
Örneğin “Ali’nin üç, Ece’nin ondan iki fazla kalemi var” ile “Ece’nin beş kalemi var; Ali’den iki fazla” aynı sözcüğü içerse de sorulan farklı olabilir. Materyal çocuğun öğretim düzeyine uygun seçilmelidir.
Somut gösterim neyi görünür kılar?
Öğretmenle nesne, çizim veya şema kullanılması görüşülebilir. Amaç cevabı yetişkinin göstermesi değil, çocuğun olay içindeki ilişkileri açıklamasına yardımcı olmaktır. Öğretmen çocuğun mevcut bilgi ve dil düzeyine göre örneği düzenler.
Bir aile görüşmesinde “nesnelerle anlatıldığında ne yaptı, yalnızca yazılı metinde ne oldu?” sorusu sorulabilir. Bu farkın nedenini tek başına görsel algı veya zekâ ile açıklamayın. Okuma ve anlama gereksinimleri de ele alınabilir.
Matematik güçlüğü için daha geniş çerçeve
Diskalkuli ve matematik güçlüğü yazımız genel değerlendirme çerçevesini sunar. Metni çözümleme de zorlaşıyorsa okuduğunu anlama rehberindeki ayrım ayrıca yararlı olabilir. Öğretmenin gözlemiyle güçlük süresi ve eğitim etkisi birlikte incelenmelidir.
İşlemi nasıl seçtiğini anlatmakta zorlanan çocuk için olayları ve düşünceleri sırayla anlatma konusu da bağlantılı bir görüşme başlığıdır. Bu, her problem çözme güçlüğünün bir dil bozukluğu olduğu anlamına gelmez.
Değerlendirmeye hazırlanırken
İzmir’de başvuruya hazırlanırken hem yapılabilen işlemlerden hem zorlanılan problem türlerinden örnek getirin. Soruyu kimin okuduğunu ve hangi desteğin verildiğini not edin; tek bir sınav puanı yerine öğrenme sürecini paylaşın.
Sık sorulan sorular
İşlem yapabiliyorsa matematik sorunu yok mudur?
İşlem ve problem çözme farklı görevlerdir. Her ikisinin nasıl yürüdüğü ayrı değerlendirilmelidir.
Problemi yetişkin okuyunca yapması ne gösterir?
Görev koşulunun etkisini gösteren bir gözlemdir; nedeni tek başına açıklamaz.
Her yanlışta aynı soruyu tekrar çözdürelim mi?
Önce hangi adımın zorlandığı anlaşılmalı; tekrar ve öğretim buna göre düzenlenmelidir.
Kaynaklar
Genel bilgilendirme içindir; bireysel değerlendirme, tanı veya tedavi yerine geçmez. Örnek gözlemler ve etkinlikler standart test değildir.
İz Duyum Editör Ekibi
Bu içerik uzman kadromuz tarafından hazırlanmıştır.